سبق پهريون
مُڪمل هِندي اکر
هندي ٻولي ديوناگري اکرن ۾ کاٻي کان ساڄي پاسي لکي ويندي آهي، جيڪي اکر هن ريت لکيا وڃن ٿا:
|
क |
ڪ |
ख |
ک |
ग |
گ |
घ |
گھه |
ङ |
نۡگ |
|
च |
چ |
छ |
ڇ |
ज |
ج |
झ |
جھه |
ञ |
نۡج |
|
ट |
ٽ |
ठ |
ٺ |
ड |
ڊ |
ढ |
ڍ |
ण |
ڻ |
|
त |
ت |
थ |
ٿ |
द |
د |
ध |
ڌ |
न |
ن |
|
प |
پ |
फ |
ڦ |
ब |
ب |
भ |
ڀ |
म |
م |
|
य |
ي |
र |
ر |
ल |
ل |
व |
و |
श |
ش |
|
ष |
ش |
स |
س |
ह |
هه |
|
|
|
|
جڏهن هندستان جي مسلمانن انهن اکرن کي پنهنجي مقصد لاءِ استعمال ڪيو ته کين ڪيترن ئي عربي فارسي آوازن جا متبادل ٺاهڻا پيا ته جيئن ق، غ يا خ وغيره جا اکر به اچارڻ ۾ اچن. اهڙيءَ طرح هنن ساڳئي مخرج وارن اکرن ۾ اضافي ٽٻڪا ڏئي پنهنجو مقصد حاصل ڪيو. اهڙا اکر آهن:
ان کانسواءِ ٻين هندستاني ٻولين ۾ موجود ڪي آواز به انهيءَ آئيويٽا ۾ نه هئڻ ڪري اڌارا ورتا ويا، جن ۾ ڙ ۽ ڙهه کي ڊ ۽ ڌ مان ٺاهيو ويندو آهي.
|
ڙهه |
ढ़ |
ڙ |
ड़ |
ٻِٽا وينجن
(Compound Consonants)
هنديءَ ۾ ڪي اهڙا آواز به آهن، جيڪي ٻن آوازن جو مرڪب آهن، ان ڪري انهن کي صحيح اُچارڻ لاءِ نشانيون ڏنل آهن. مثلاً:
’ڪش‘ جيئن ’لڪشمي‘ लक्षमी ۾ آهي.
’تر‘ جيئن ’ترشُول‘ त्रिशूल ۾ آهي.
’گيا‘ جيئن ’آگيا‘ आज्ञा آهي.
|
ڪشَ |
क्ष |
= |
(ش) ष |
+ |
(ڪ) क |
|
ترَ |
त्र |
= |
(ر) र |
+ |
(ت) त |
|
گِيا |
ज्ञ |
= |
(ي) य |
+ |
(گ) ग |
ٻيا ڪي اڌ اکر به ٿيندا آهن، جيئن प्र پر ۾ ننڍڙِي اڌ ر र وغيره. (ان بابت اڳتي سمجھايو ويندو).
وڌيڪ پڙهڻ لاءِ PDF ڊائونلوڊ ڪريو
